طاها مهاجر

ما زنده به آنیم که آرام نگیریم / موجیم که آسودگی ما عدم ماست

طاها مهاجر

ما زنده به آنیم که آرام نگیریم / موجیم که آسودگی ما عدم ماست

ثنویت یا دوگانگی

شنبه, ۱۸ شهریور ۱۳۹۶، ۰۱:۵۴ ق.ظ

ثنویت از صفت نسبی ثَنَوی (منسوب به اثنَین) و ریشه "آن ث ن ی" است.[ذیل «ثنی»] و به معنای دوگانگی است.

ین و یانگ

اساس معرفت بشر از 2500 سال قبل به این سو در چین و هند و در یونان بر ثنویت قرار گرفت؛ بشر نگاه به هر پدیده کرد، آن را دوگانه پیدا کرد: شب و روز، زن و مرد، تر و خشک، سرد و گرم و غیره. لذا می‌بینید که معرفت خود را بر این ثنویت بنیان نهادند و امروز بیش از بیش از 4 میلیارد نفر در جهان اساس معرفت خود را از اصل تضاد می‌گیرند. البته معرفت از مصر تا یونان و از یونان به مسیحیت و حتی شبه‌علم، تثلیث و سه‌گانگی است که ان‌شاءالله در آینده مطلبی را ارسال خواهم نمود.

Trinity logo

ثنویت از صفت نسبی ثَنَوی (منسوب به اثنَین) و ریشه "آن ث ن ی" است.[ذیل «ثنی»] و به معنای دوگانگی است.


اساس اسلام در توحید، ثنویت می‌باشد. اسلام نوعی ثنویت را قبول دارد که به آن ثنویت توحیدی می‌گویند. این در شعار اسلام «لا اله الا الله» ایده می‌شود. در ثنویت توحیدی، یک دوآلیسم را مشخص می‌کند؛ «لا اله» را می‌زند و «الا الله» می‌ماند، توحید گویند. همان‌طور که گفته شد روش‌شناسی اسلام، به روش هجرت عمل می‌کند؛ «وَ الَّذینَ آمَنُوا وَ هاجَرُوا ... [سوره أنفال آیه 74]». «هجر» یک واژه‌ی حبشی است. واژه‌ی هجرت که در روش‌شناسی شعار اسلام این‌چنین است که از «لا اله» (انگاره‌های باطل) به «الا الله» (انگاره‌های حق) هجرت می‌کنیم. صرف این‌که «لا اله الا الله» گفته می‌شود، کفایت نمی‌کند بل‌که هجرت از منظر هستی‌شناسی، معرفت، عقیده، اندیشه و مواردی از این دست، دیده می‌شود.


وادی‌های ثنویت مفهومی در قرآن

در قرآن کریم، ثنویت‌ها به چهار اَبَروادی تقسیم‌بندی می‌شود:


1. وادی تباین: ثنویت‌هایی که از هم‌دیگر جدا هستند اما در یک آیه‌ی قرآن‌کریم اشاره شده است.

  • جن و إنس 
  • سماوات و أرض
  • شیاطین و ملائکه
  • و ...


2. وادی تعادل و تضاد: ثنویت‌هایی که لازم و ملزوم یک‌دیگر هستند و ضروری هم‌دیگر هستند یعنی اگر یکی نباشد، دیگری منتفی می‌شود. این نوع ثنویت در اندیشه‌ی شرقی نمود پیدا کرده است.

  • سری و علنی
  • اثنی و ذکر
  • تأویل و تنزیل
  • تولی و تبری
  • یسر و عسر
  • إنذار و بشارت
  • امر و نهی
  • فانی و باقی
  • نیل و نهار
  • اول و آخر
  • ظاهر و باطن
  • عبودیت و ربوبیت
  • - لم‌یسرفوا و لم‌یقتروا
  • - و ...


3. وادی ترادف: این ثنویت‌ها مترادف گزاره‌هایی که لازم و ملزوم هم و در توالی، در ردیف و هم‌معنی هستند.

  • ابداع و خلق
  • خلق و جعل
  • عبرت و آیت
  • فطرت و خلقت
  • صیرورت و رجعت
  • ولایت و هدایت
  • بشر و انسان
  • اسلام و ایمان
  • حفظ و حصن (فرج)
  • لهو و لعب
  • عدد و إحصاء
  • شرک و کفر
  • فاتقوا الله و اطیعون
  • و ...


4. وادی توحید: صراط مستقیم در الگوی توحیدی «اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِیم» مشخص است اما در کنار آن انحرافی دارد: «مَغْضُوبین» و «ضّالِّین»؛ چگونه ما در این راه قرار می‌گیریم؟ جایی که ثنویت‌ها را بشناسیم که کدام‌یک از صراط مستقیم می‌باشد و کدام‌یک از این مسیر انحراف شده است.

  • حق - باطل [سوره بقره آیه 42]؛ در این‌جا باطل را کنار می‌گذارید، حق را بر می‌تابید، در نتیجه به توحید می‌رسید. در واقع در این ساز و کار اول باید به #فرقان برسید [سوره انفال آیه 29]. فرقان یعنی قوه‌ی فرق‌گذاشتن بین دوگانه‌ها می‌باشد. کار قرآن این است که فرق بگذارد.
  • «لا اله» - «الا الله» [سوره محمّد آیه 19]
  • ظلمات – نور [سوره بقره آیه 257] (آیت‌الکرسی)
  • شک – یقین  [سوره نساء آیه 157]؛ شک از منظر فلاسفه معبر خوبی است اما ایست‌گاه بدی است.
  • حرام – حلال  [سوره بقره آیه 257]
  • شر – خیر  [سوره بقره آیه 216]
  • اغوا – ارشاد  [سوره بقره آیه 256 و سوره اعراف آیه 146]
  • مفسد - مصلح  [سوره بقره آیه 11 و 220] [سوره شعراء آیه 152]
  • منکر – معروف  [سوره آل‌عمران آیه 104]
  • ذلت – عزت  [سوره منافقون آیه 8]
  • کذب – صدق  [سوره عنکبوت آیه 3]
  • توهین – تکریم  [سوره فجر آیه 15 و 16]
  • خسارت – فلاح  [سوره مجادله آیه 19 و 22]
  • بئس‌المصیر – الی‌الله‌المصیر (صیرورت) [سوره آل‌عمران آیه 162 و سوره نور آیه 42]
  • قلب مریض – قلب سلیم  [سوره بقره آیه 10 و سوره شعراء آیه 89]
  • ولایت طاغوت – ولایت الله  [سوره بقره آیه 257]
  • و ...


امام خامنه‌ای در دیدار با مردم ایلام در سال‌روز ولادت امیرالمومنین علی علیه‌السلام، معرفت امیرالمومنین را معرفت توحیدی ‌می‌داند.


- دریافت تصویر کامل وادی‌های ثنویت مفهومی در قرآن کریم (شامل چهار اَبَر وادی توحید، ترادف، تضاد و  تباین)


ثنویت مفهومی در قرآن

برای دریافت روی تصویر کلیک نمائید

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی